111. THÁNH Tôma Toán (1764-1840)

Tôma Toán, Sinh năm 1764 tại Cần Phan, Nam Ðịnh, Thầy giảng dòng ba Ða Minh, bị chết rũ tù ngày 27/07/1840 tại Nam Ðịnh dưới đời vua Minh Mạng. Đức Lêo XIII suy tôn thày Tôma Toán lên bậc Chân Phước ngày 27.05.1900. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên bậc Hiển thánh.

Trong làng Trung Linh có ông lang Tư, vì ham tiền thưởng tố cáo với quan phủ Xuân Trường rằng làng có đạo trưởng, nên ngày 16.12.1839, quân lính đến càn quét lục sóat làng này. Cha Già Tuyên may mắn trốn xuống hầm nên thoát nạn. Thày Toán không kịp lẩn tránh, nên bị bắt giam.

Cuộc tử đạo của thày Toán được ghi dấu bằng hai lần chối đạo :

Lần thứ nhất, sau một tháng bị tra khảo, ngày 19.01.1840 thày đã nhát sợ bước qua Thánh Giá. Thế nhưng Tổng đốc Trịnh Quang Khanh vẫn chưa tha cho thày về ngay, còm muốn thử xem thày có thật lòng bỏ đạo không. Khi lính đưa thày già về ngục, cha Giuse Hiển đã ân cần nhủ khuyên thày thống hối và tiếp tục tuyên xưng niềm tin vào Thiên Chúa.

Lần thứ hai, ngày 18.04, quan Trịnh Quang Khanh bắt hai người đã xuất giáo đến xúi giục thày Toán, và dọa nếu không thành công sẽ giết cả hai. Những người này năn nỉ khóc lóc xin thày thương kẻo họ bị chết, và họ nói nhiều lời phạm đến Chúa và Đức Mẹ suốt hai ngày liền. Để họ khỏi phạm thượng, thày Toán một lần nữa lại bước qua Thánh Giá. Lần này thấy mình quá dại dột để bị đánh lừa, thày thống hối khóc lóc đêm ngày không ai ngăn cản được. 15 ngày sau, cha Đaminh Trạch bị bắt cũng được dẫn tới giam chung một ngục, cha an ủi và giải tội cho thày. Từ đây thày trở lại, đủ sức đương đầu cách phi thường với những thử thách nặng nề hơn trước.

Ngày 09.05, trước khi xử chém cha Giuse Hiển, thày Toán cũng bị đưa ra tòa với cha. Sau khi hai vị cương quết không đạp lên Thập Giá, quan cho quản tượng lùa hai thớt voi đến sau lưng húc xô hai vị. Thày Toán và cha Hiển bình tĩnh cố tránh qua một bên, nhật định không bước qua Thập Giá. Trịnh Quang Khanh tức giận truyền đưa thày già về ngục, và lệnh đưa vị linh mục ra pháp trường xử chém tức khắc.

Một hôm viên quan khôi hài nói với lính : “Dẫn lão Toán ra đây để nó bước qua Thập tự, kẻo nó quên”. Nhưng ông hoàn toàn thất vọng, người chiến sĩ đức tin lần này gan dạ lạ lùng, dù bị tra tấn dã man, thày vẫn một lòng trung thành với đạo Chúa. Sau một trận đòn tưởng chết, quân lính lôi thày bước qua Thánh Giá, thày liền vùng dậy quỳ phục xuống đọc kinh An Năn Tội, quan giận dữ cho giam thày nơi khác, bắt nhịn ăn, nhịn khát, và chi lính muốn bày trò hành khổ gí tùy ý.

Thế là quân lính liền lột hết quần áo thày, buộc hai Thánh Giá nhỏ vào hai bàn chân, bắt phơi nắng 13 ngày liền không được ăn uống gì cả. Trong khi đó, chúng vây quanh trêu chọc thày : bứt râu giựt tóc, nhéo tai, vuốt mũi… Khi thấy thày rơi vào tình trạng đói cực độ, người như lả đi, quan Trịnh Quang Khanh âm mưu cho dọn một mâm cơm rượu thịt thơm ngon và nói : “Ăn đi, rồi bước qua Thập tự”. Nhưng vị anh hùng đức tin thà chết đói hơn là phải bỏ đạo, thày nói : “Nếu ăn mà phải xuất giáo, tôi không bao giờ ăn cả”. Quan tức mình tống giam, bắt thày nhịn đói thêm năm ngày nữa cho chết rũ tù. Ngày 27.06.1840, Thầy tắt thở, để thuộc trọn về Chúa.

Lạy Thánh Toán, xin cầu cho cộng đoàn chúng con.

Leave a reply